خدمات ما مقالات آْلايش و پالايش آب آشاميدني

آْلايش و پالايش آب آشاميدني

فهرست مطلب
آْلايش و پالايش آب آشاميدني
قسمت اول
قسمت دوم
قسمت سوم
قسمت چهارم
تمامی صفحات

پارامترهاي فيزيكي آب

 

پارامترهای فیزیکی آب شامل آن دسته از ویژگی هایی است که به وسیله حواس بینایی ،لامسه ،چشایی و بویایی قابل تشخیص است .مواد جامد معلق ،کدورت ،رنگ ،طعم ،بو ودرجه حرارت دراین گروه قرار می گیرند.

الف) جامدات معلق 

جامدات می توانند به دو صورت معلق و محلول درآب وجود داشته باشند. بعضی از مواد جامد محلول به وسیله حواس فیزیکی قابل تشخیص هستند ولی قرار دادن آن ها در گروه ویژگی های شیمیایی مناسب تر است لذا دربخش های بعدی بیشتر شرح داده خواهند شد .

ذرات جامد معلق درآب ممکن است از ذرات آلی ویا معدنی و یا از مایعات امتزاج ناپذیر تشکیل شده باشند . جامدات معدنی نظیر خاک رس،لای و سایر مواد تشکیل دهنده خاکبه طور طبیعی درآب های سطحی یافت می شوند .ومواد آلی نظیر ریشه گیاهی و جامدات بیولوژیکی (جلبکها ،باکتریها وغیره ) نیز از اجزای تشکیل دهنده آبهای سطحی به حساب می آیند .این مواد که در اثر عملکرد فرسایشی آب جاری و برروی سطوح به وجود می آیند ،تحت عنوان آلاینده های طبیعی نامید ه می شوند .به خاطر ظرفیت فیلتر کردن مواد معلق به ندرت درآبهای زیرزمینی یافت می شوند.


سایر مواد معلق ممکن است در اثر استفاده انسان از آب به وجود آیند . فاضلاب شهری معمولا حامل مقادیر زیادی از جامدات معلق می باشد که از نظر ماهیت عمدتا الی هستند .مصارف صنعتی آب ممکن است منجر به ورود ناخالصی هایی با ماهیت آلی و یا معدنی شوند.

وجود مواد معلق درآب ممکن است به دلایل مختلف مورد اعتراض مصرف کنندگان قرار گیرد . این موارد از نظر زیبایی به آب لطمه می زنند ،به علاوه محل هایی را برای جذب سطحی مواد شیمیایی و بیولوژیکی به وجود آورند .

جامدات معلق آلی ممکن است به صورت بیولوژیکی مورد تجزیه قرار گیرند و نهایتا مواد جانبی نا مطلوبی را به وجود آوردند . جامدات معلق فعال از نظر بیولوژیکی ممکن است شامل ارگانیسم های بیماریزا نظیر ارگانیسمهایی باشند که در زنجیره جلبک تولید کننده سم هستند.

ب) کدورت

کدورت معیاری برای میزان جذب نور و یا پراکندگی نور توسط مواد معلق در آب است. از آنجایی که جذب و تفرق نور تحت تاثیر اندازه  وخواص سطحی مواد معلق قرار می گیرد ،لذا کدورت نمی تواند به عنوان یک اندازه گیری کمی مستقیم از ذرات معلق محسوب شود. به عنوان یک مثال یک ذره کوچک در داخل یک لیوان آب در واقع هیچ گونه کدورتی ایجاد نمی کند .اگر این ذره به هزاران ذره کوچکتر با اندازه هایی کلوئیدی شکسته شود با وجود آن که جرم جامدات تغییری ننموده است، اماکدورت به میزنی می رسد که قابل اندازه گیری است .قسمت اعظم کدورت درآبهای سطحی ناشی از فرسایش مواد کلوئیدی نظیر خاک رس ،لای خرده سنگ ها ،مواد شیمیایی ،موجودات زنده مانند میکروبها،جلبک ها و اکید های فلزی موجود در خاک است .

همچنین مواد موجود در فاضلابهای صنعتی و شهری مانند صابونها ،شوینده ها و عوامل دیگر در تولید کدورت نقش دارند . هنگامی که آب کدر در یک محفظه شفلف و کوچک نظیر یک سوراخ در معرض نور قرار گیرد ،یک تیرگی یا رنگ شیری به چشم می خورد .مواد کلوئیدی کدورت زا سطوحی را برای جذب ارگانیسم های بیولوژیکی ،مواد شیمیایی مضرویا عامل طعم وبوی نا مطبوع را فراهم می کنند .و همچنین مشکلات دیگری از قبیل گرفتگی فیلترها ،کاهش گوارایی آب وحفاظت از میکروارگانیسم های موجود درآب را برابر گندزداها موجب می شوند.

درمنابع طبیعی آب ، کدورت ممکن است رنگی خاکستری یا غیر از آن به آب ببخشد.رنگ آب بستگی به خواص جذب نور توسط جامدات داشته و می تواند با نفوذ نور و یا واکنشهای فتوسنتز به نهرها و دریاچه ها تغییر یابد. تجمع ذرات کدورت زا در بسترهای متخلخل آب منجر به ته نشینی موادی می گردد که می توانند اثرات سوئی برگیاهان و جانوران آبزی داشته باشند.

روشهای از بین بردن کدورت آب عبارتند از :

الف)روش ته نشینی (حذف ذرات معلق )

ب)روش انعقادوته نشینی (حذف ذرات کلوئیدی )

ج)روش فیلتر اسیون (حذف ذرات معلق وکلوئیدی)

 ج)رنگ :

توده آب آشامیدنی باید در عمق کم ،بیرنگ ودر عمق زیاد مایل به آبی باشد .هنگامی که مواد محلول یا معلق موجود در آب زیاد باشند.آب رنگی می نماید.رنگ آب ممکن است حقیقی ویاظاهری باشد. به رنگ ناشی ازموادمحلول که بعدازجداکردن موادمعلق باقی می ماندرنگ حقیقی گویندوبه رنگ ناشی ازموادمعلق رنگ ظاهری گویند .

معمولا آب، پس ازتماس با اجزای ریزموادآلی ویامعدنی موجب رنگی شدن می گردد.مثلا نمک های آهن ایجاد رنگ متمایل به قرمز،نمکهای منگنزرنگ قهوه ای مایل به سیاه می دهد.زردی رنگ آب نشانه وجود ترکیبات گیاهی واسیدآلی ناشی ازفسادآنهاویاوجود خاک رس می باشد.درحالیکه آب سبزناشی ازوجود گیاهانی چون جلبک درآب است.همچنین وجوداملاح مس درآب رنگ آن راخاکستری مایل به آبی می کند .

آب رنگی ازلحاظ زیبای برای عموم ممردم قابل پذیرش نیست.در حقیقت اگرمصرف کننده هادارای قدرت انتخاب باشند،ترجیح می دهندازآب بدون رنگ وتمیز استفاده کنند.آبی که به میزان زیاددارای رنگ باشدبرای مصارفی نظیرشستشوی لباس، رنگرزی،تهیه کاغذ،ساخت نوشابه های الکلی،تولید لبنیات همراه باسایرموادغذایی،صنایع نساجی وتولید پلاستیک مناسب نیست.ازاین رورنگ آب برمقبولیت آن برای مصارف خانگی وصنعتی تاثرگذاراست.

درشرایطی که به طور معمول رنگ حقیقی آب به عنوان عمل غیربهداشتی ویا نامطمئن نا شناخته نمی شود.ترکیبات آلی که سبب بروز رنگ حقیقی می شوند،ممکن است موجب افزایش کلر خواهی آب شده ونهایتاموجب کاهش جدی اثرگذاری کلربرآب به عنوان یک ماده گندزداشود.شایدمهمترازاین محصولاتی باشندکه دراثرترکیب این موادباکلربه وجودمی آیند.ترکیبات فنل(اجزای تشکیل دهنده شناخته شده محصولات ناشی ازتجزیه سبزیها)همراه باکلرطعم وبوی بسیارناخوشایندی تولیدمی کنند.به علاوه برخی ازترکیبات دراسیدآلی طبیعی وکلریافت می شوندکه یانوعاسرطانزاهستندویامشکوک به داشتن چنین خاصیتی هستند.

د)طعم وبو

آب آشامیدنی بایدبی بوباشد.بوی آب معمولامربوط به موادآلی مانندآمونیاک و....است.طعم آب بیشتر مربوط به موادمعدنی می باشد.موادی که درداخل آب ایجادبومی کنندتقریباهمیشه طعم نیزایجادمی نمایند. ولیکن عکس این مطلب درست نیست.زیرا موادمعدنی زیادی وجوددارندکه ایجادطعم می نمایند ولی به هیچ وجه ایجادبونمی کنند.

بسیاری ازموادی که آب با آبهادرطبیعت تماس می یابدویاممکن است دراثراستفاده بشربه آن واردگردند،طعم وبوی محسوسی رابه آب می بخشد.این موادشامل مواد معدنی،فلزات،رنگهای مشتق ازخاک،محصولات نهایی ناشی ازواکنش های بیولوژیکی ،صنایع نفتی ،ترکیبات گوگردی وغیره می باشند .

مثلا شوری آب نشانه وجود نکمهای خوراکی ،تلخی آن دلیل برزیادی ترکیبات منیزیم ومزه گس آن دلیل برزیادی نمکهای آهن وآلومینیوم موجود درآب است.

ذ) دما

دمابرای ارزیابی مستقیم آب آشامیدنی به کاربرده نمی شود .در عین حال یکی از مهم ترین عوامل در سیستم های آب سطحی در طبیعت به شمارمی رود.دمای آب های سطحی به مقدار زیادی گونه های بیولوژیکی موجود درآب وشدت فعالیت آنها را کنترل می کند. دما برروی بسیاری از واکنش های شیمیایی که در سیستم های طبیعی آب انجام می گیرند ،اثر می گذارد .همچنین دما دارای اثر قابل ملاحظه ای برروی حلالیت گازها درآب است .دمای سیستم های طبیعی آب از بسیاری عوامل از جمله دمای اتمسفر تاثیر پذیر است .به طور کلی ذخایر کم عمق آب بیشتر از ذخایر عمیقترآب تحت تاثیر دمای محیط اند .به طوری که درجه حرارت آبهای زیر زمینی در عمق ده متر از سطح زمین 10 درجه سانتی گراد است وبه ازای هر 33 مترتقریبا 1درجه سانتی گراد به گرمی آبهای زیرزمینی افزوده می شود .

استفاده ازآب به عنوان خنک کننده در صنعت  تخلیه متعاقب آب گرم شده می تواند منجر به تغییرات شدید هرچند موضعی در دمای آب جریانهای طبیعی شود .آبهای خنک تر معمولا دارای تنوع وسیع تری از گونه های رشد ،تولید مثل وغیره با سرعت کمتری انجام       می شود.اگر دما افزایش معادل 10 درجه سانتی گراد معمولابرای دوبرابر کردن فعالیت زیستی کافی است .در دما های بالاتر وسرعت های متابولیکی بیشتر موجودات ذره بیتی که در استفاده از منابع غذایی وتولید مثل کارایی بیشتری دارند،تکثیر پیدا می کنند در حالی که سایر گونه های موجودات ذره بیتی از لحاظ جمعیتی دچار کاهش بسیار شدیدی می شوند ویا به طور کلی از میان می روند .سرعت رشد بی رویه جلبک ها معمولا در آبهای گرم دیده می شود واین پدیده می تواند موجب بروز مشکل ناشی از رشد جلبک ها و تشکیل گروه هایی حجیم ومحصولات به وجودآمده از تجزیه سلولهای مرده جلبک ها می تواند مشکلاتی را در خصوص طعم وبو وافزایش هزینه تصفیف آب به وجود آورد.گونه های بزرگتراز موجودات زنده در آب تحت تاثیر قرار می گیرند .این در حالیست که خود میزان اکسیژن محلول درآب تابعی از دما است .ماهی های شکاری معمولا نیازمنددمای پایین تر و مقادیربیشتراز اکسژن محلول درآب می باشند.

تغییرات دما برروی سرعت واکنش های شیمیایی و مقدار حلالیت مواد شیمیایی  اثر می گذارد .بیشترواکنش ها شیمیایی نظیر حل شدن جامدات در اثرافزایش دما سرعت بیشتری می یابند .از طرف دیگرحلالیت گازها در درجه حرارت های بالاتر کاهش از خود نشان می دهند .این اعمال می تواند موجب بی مزگی آب و عدم گواراییآن شود . همچنین دما برروی سایر خواص فیزیکی آب اثر می گذارد. با کاهش دما،ویسکوزیته آب افزایش می یابد.حداکثردانسیته آب در دمای 4 درجه سانتی گراد بروز می کند .مناسب ترین درجه حرارت آب آشامیدنی   12-8درجه است .آب سرد اثرات بسیار سوئی بر دستگاه گوارش انسان  می گذارد.


پارامترهای شیمیایی کیفیت آب

 آب به عنوان حلال عمومی شناخته شده است. عوامل شیمیایی به توانایی حلالیت آب مربوط می شود .مقدار کل جامدات حل شده ،قلیائیت ،سختی ،فلزات ،مواد آلی و غیره جزء مسائل مربوط به کنترل کیفیت آب به شمار می روند .در ذیل به شرح مختصرهرکدام خواهیم پرداخت . 

ب)- قلیائیت

قلیائیت به مقدار یونهایی که درآب وجود دارند وبرای خنثی سازی یونهای هیدروژن در واکنش شرکت می کنند اطلاق می شوند .بدین ترتیب قلیائیت معیاری برای توانایی آب جهت خنثی سازی اسیدها به حساب می آید.

اجزای تشکیل دهنده قلیائیت در سیستم های طبیعی آب در زیر آمده است . این ترکیبات ازتجزیه مواد معدنی موجود درآب و خاک و یا اتمسفر به دست می آیند . فسفات می توانداز شویندههادرخروجی فاضلابها،ازکودهای شیمیایی وحشره کش ها در زمین کشاورزی نیز بدست آید .سولفیدهیدروژن وآمونیاک می توانند محصولات تجزیه میکروبی موادآلی باشند.

معروفترین اجزای قلیائیت به ترتیب اهمیت عبارتنداز:

الف)بیکربنات

ب)کربنات

ج)هیدروکسید

اجزای نامبرده علاوه برمنشاء معدنی می توانند ازدی اکسیدکربن اتمسفروازتجزیه میکروبی موادآلی بدست آیند.

مقادیرنسبی گونه هایقلیائیت بستگی بهPHدارند. بنابراین دانستن قلیائیت آب مکمل دانستن PHآب است.اکتیویته غلظت یون هیدروژن یک محلول رابانام پتانسیل هیدروژن ویا PHنام نهاده اند.PHآب معرف قدرت اسیدی آب بوده ولی قلیائیت آب معرف مقاومت دربرابرتغیرات   PHاست.آبی که حاوی ppm 1گازدی اکسید کربن و10ppmقلیائیت باشد دارای همان phآبی است که حاوی 10 ppmگاز دی اکسید کربن و100ppm قلیائیت است .اما اگر به آب اولی 4 ppmاز گازدی اکسید کربن اضافه کنیم phآن کاملا تغییر خواهد نمود ولی اگر به آب دومی همان مقدار از گاز دی اکسید کربن اضافه کنیم، تغییر phقابل توجیه نیست واین موضوع معرف نقش قلیائیت درتولید محیط بازی درآب است.

 قلیائیت آب طبیعی معمولا برابر مجموع غلظت یونهای بیکربنات ،کربنات وهیدروکسید است.غلظت آنیونهای دیگر مانند فسفات یا سیلیکات درمقایسه با غلظت این سه یون قابل صرف نظر است.در تصفیه آب نه فقط دانستنن مجموع غلظت آنیون های تشکیل دهنده قلیائیت مهم است بلکه دانستن غلظت هر یک از آنیونهای هم مهم است. از این روبااندازه گیری  دونوع قلیائیت،غلظت هریک ازسه آنیون تشکیل دهنده قلیائیت مشخص میشودلازم به ذکر است که آنیون تشکیل دهنده قلیائیت آب نمی تواند همزمان وجودداشته باشند زیرا غلظتoh درphبالاتراز 10/5وغلظت بی کربنات در phهای کمتراز10وغلظت کربنات در phهای بزرگتراز10 قابل توجه می شود.

انواع قلیائیت

الف)p:قلیائیت ساده(قلیائیت نسبت به فنل فتالئین)

ب)t:قلیائیت کل(قلیائیت نسبت به متیل اورانژ)

مطالب زیررادرموردفرمهای قلیائیت میتوان تعمیم داد:

الف)p=tتمامی قلیائیت مربوط به هیدروکسیداست.

ب)p=t/2تمامی قلیائیت مربوط به کربنات است.

ج)p=oتمامی قلیائیت مربوط به بیکربنات است.

د)p

ذ)p>t/2  انواع غالب قلیائیت مربوط به هیدروکسید و کربنات است.

اثرات منفی قلیائیت درمقادیرزیادطعم تلخی به آب می دهد.درعین حال نگرانی اساسی درموردآب قلیائیت واکنشهایی است که می تواند بین قلیائیت و بعضی کاتیونهادرآب رخ دهد.رسوب حاصل میتواند باعث مسدودشدن لوله هاودیگر ملزومات شبکه آب رسانیشود.لازم به ذکراست که هرچه قلیائیت ساده کمتروقلیائیت کل بیشترباشد،phآب کمتراست وهر چه قلیائیت ساده بیشترشود phآب بیشترمیشودواین نکته قابل انتظاراست چراکه قلیائیت ساده معرف غلظت یونهای هیدروکسیدوکربنات است که درph  های خیلی قلیای دارای غلظت قابل توجه هستند.

ج)سختی:

سختی به صورت غلظت کاتیون های فلزی چند ظرفیتی درمحلول تعریف میشود.درشرایط فوق اشباع کاتیونهای سختی با آنیونها درداخل آب واکنش داده ویک رسوب جامدایجادمی نماید. یونهای فلزی چندظرفیتی که بیش ازسایریونهادرآبهای طبیعی یافت میشوند.

عباتندازکلسیم ومنیزیم.سایر یون هاممکن است شامل آهن ومنگنزبه صورتهای احیا شده،استرانسیم وآلومینیوم باشد.یون آلومینیوم معمولا دارای مقادیربسیارکمتری نسبت به کلسیم ومنیزیم است وبرای تمامی مقاصدعملی می توان سختی را برا بربامجموع یونهای کلسیم ومنیزیم دانست. در آبهای طبیعی معمولا غلظت کلسیم حدوددوبرابر منیزیم است در حالی که درآب دریاغلظت منیزیم حدود5 برابرکلسیم می باشد. 

معمولاسختی آب رامی توان به صورتهای زیربیان کرد.

الف)سختی کلسیمی:قسمتی ازسختی کل که ناشی از وجودیون کلسیم است.

ب)سختی منیزیمی: قسمتی ازسختی کل که ناشی از وجودیون منیزیم است.

ج) سختی کربناتی یاموقت:سختی که دربرابریاکمتر ازقلیائیت کل است.

د)سختی غیرکربناته یادائم:سختی بیش ازسختی کربناتی که برابربااختلاف سختی کل وقلیائیت کل است.

ه)سختی کل:به مجموع سختی یون کلسیم ومنیزیم اطلاق می شود.

منظور ازسختی موقت یاسختی کربناتی ویابه عبارت بهتر،سختی بی کربنات املاح بیکربنات کلسیم ومنیزیم است که دراثرحرارت دادن ازحالت محلول درمی آیند.به عنوان مثال بی کربنات کلسیم محلول درآب در اثرحرارت به رسوب کربنات کلسیم تبدیل می شود.

اما منظور از سختی دایم یا سختی غیر کربناتی املاح سولفات ،کلراید ،نیترات وغیره با کلسیم ومنیزیم است که در اثر حرارت دادن رسوب نمی کنند از تجزیه آب خام (آب تصفیه نشده )می توان مقدار سختی دایم وموقت را به صوت زیر محاسبه کرد :

اگرHسختی کل یعنی مقدار(CA +Mg) بر حسب معادل کربنات وtقلیائیت کل بر حسب معادل کربنات باشد آنگاه :

-اگر  H>tباشد دراین صورت سختی دایم برابر است باH-Tوسختی موقت براب Tاست .

-اگرH=T   باشد درراین صورت سختی دایم برابر صفر وسختی موقت برابرT=Hخواهد بود.

-اگر H< بود. خواهد T-Hبا برابر سدیم برابرHوبی موقت ،سختی صفر بابر دایم سختی صورت آن در باشد>

اثرات منفی آب سخت :

1- باعث رنگین شدن ظروف سفالی ودیر پز شدن سبزیجات وبی رنگ شدن آنها می شود .

2- باعث افزایش مصرف صابون میگردد(صابون با یونهای کلسیم ومنیزیم موجوددرآب رسوب می کند)

3- باعث مشکلاتی درصنایع نساجی،کاغذسازی و کنسروسازی می شود.

4-باعث ترکیدگی دیگ های بخار(به علت رسوب جداره داخلی دیگ ها)می شود.

5-سبب رسوب املاح برروی وسایل بهداشتی مانند دستشویی،وان حمام وغیره می شود.

تحقیقات حاکی ازآن است که بین سختی آب وتعداد بیماران قلب وعروقی رابطه معکوس وجوددارد.در مناطقی که ازآب شرب سبک استفاده می شود تعداد بیماران مبتلابه بیماری های قلب وعروق ویاترکیبی ازاین بیماری هابه طورقابل ملاحظه ای بیشتراست.

همچنین احتمال اهمیتphوموادمعدنی موجوددرآب دراعمال فیزیولوژیکی بدن حائزاهمیت است.زیرا سازش بدن بانوشیدن آبی که phواملاح آن معین است موجب می شودکه وقتی ازآب دیگری استفاده شود،اختلالات هاضمه به وجودآید.درحالی که ممکن است هردوآب کاملاسالم باشند.شایداهمیت پدیده«آب به آب شدن»که ازقدیم درایران رایج بوده مربوط به همین سازش باشد.

 واحد سختی آب درکشورهای مختلف به قرارزیراست :          

الف)فرانسه:واحدسختی عبارتست از،معادل یک گرم کربنات کلسیم در100لیترآب یا10میلی گرم درلیتر.

ب)انگلیس:واحدسختی عبارتست از،معادل یک گرم کربنات کلسیم در70 لیترآب یا14/3 میلی گرم در لیتر.

ج)آمریکا:واحدسختی عبارتست از،معادل یک گرم کربنات کلسیم در1000 لیترآب یا1 میلی گرم در لیتر(درایران معمولا ازاین واحداستفاده می شود.)

د)آلمان:واحدسختی عبارتست از،معادل یک گرم کربنات کلسیم در56 لیترآب یا17/8 میلی گرم در لیتر.

سختی آب مطلوب برای آشامیدن تا150واحداست ولی تا500واحدقابل قبول است.جدول اسلاید بعد طبقه بندی سختی آب رانشان می دهد.

رده بندی سختی آب برحسب میلیگرم کربنات کلسیم درلیتر

نوع آب

75-0

سبک

150-75

آب نسبتا سخت

300-150

آب سخت

300<

آب خیلی سخت

<

 

 

 

 

 

د)فلزات

همه فلزات تاحدی درآب قابل حل هستندولی هرچند فلزی ممکن است درغلظت های بالاسلامتی رابه خطراندازد،ولی فقط آنهایی که مقادیرنسبتاکم،مضر هستندسمی قلمدادشده اندودیگرفلزات دررده غیر سمی قرارمی گیرند.منابع فلزات درآبهای طبیعی شامل انحلال ازرسوبات طبیعی،تخلیه فاضلابهای شهری،صنعتی ویاکشاورزی می باشد.اندازه گیری فلزات درآب معمولابه وسیله نورسنجی جذب اتمی صورت می گیرد.بعضی ازآنهاجزءفلزات سنگین محسوب می شوند.


 فلزات سنگین مخاطرات بهداشتی مختلفی رابه همراه دارندکه بعضی ازآنهاعبارتنداز:

-موجب انتقال آنهاازطریق آب وزنجیره غذایی به بدن انسان وحیوانات می شوند.

-امکان تراکم وتجمع این فلزات دربدن انسان در درازمدت وجود دارد.

-ایجادحساسیت زیادبرخی ازفلزات سنگین در کودک ان       

-بعضی ازفلزات سنگین برای ارگانیسم هانقش سرطانزایی ونقص نوزادی دارند.

-موجب سمیت گیاهان آلودگی ازطریق آلودگی خاک می شوند.

-تاثیر روی غشاء سلولی دارند.

-کارآنزیم تنظیم کننده فعالیت های متابولیکی بدن رامختل می کنند.

-موجب پیدایش توموروکاهش طول عمرمی شوند.

فلزات غیر سمی

ازفلزات غیرسمی که معمولادرآب یافت می شوند می توان به کلسیم،منیزیم سدیم،آهن،آلومینیوم،منگنز، مس،روی و....اشاره نمود.علاوه بریونهاکلسیم و منیزیم که باعث سختی آب می شوند،سدیم نیز می توانددرغلظت های زیادباعث ایجادطعم تلخ درآب شده وسلامتی بیماران قلبی وکلیوی رابه خطراندازد. همچنین سدیم خاصیت خورندگی برسطوح فلزات داشته ودرغلظت های زیادبرای گیاهان سمی است.

آهن ومنگنزدراکثرمواردبایکدیگریافت می شوندودر غلظت های عادی درآبهای طبیعی خطری برای سلامتی ندارد.آهن به مقدار3.میلی گرم برلیترو منگنزبه میزان05.میلیگرم برلیترمیتواندباعث ایجاد مشکل رنگ شود.به علاوه،بعضی ازباکتری هااز آهن ومنگنزبه عنوان منبع انرژی استفاده می کنندو رشدتوده لجن(slime)ایجادشده ممکن است مشکلات طعم وبورابه وجودآورد.

همچنین بعضی ازفلزات این گروه برای بدن ضروری هستندولی این بدان معنی نیست که مقدارمصرف روزانه آنهامی تواندزیادباشد .مقدارهریک ازاین عناصروقتی ازحدمعینی فراتر رودسمی محسوب می شودوممکن است باعث بروز انواع بیماری هاوعوارض سوئی گردد. مثلا مقدار فلوئورلازم بایستی بین1/2-0/7میلی گرم درلیتر بر حسب درجه حرارت (درمناطق سردسیری غلظت آنها1/2ودرمناطق گرمسیری غلظت آن0/7)باشد. اگرمقدارآن ازحدمجازکمتر شودباعث پوسیدگی دندان واگرازحدمجازفراتررود باعث بیماری فلوئو روزیس یعنی خط افتادن روی دندانهاویاباعث آسیب های استخوانی می شود. همچنین یدکه یکی از عناصرلازم برای بدن است.اگر ازحدمجازکمترباشد باعث بیماری گواترواگرازحد مجازبیشترشود،باعث بیماری آیدیسم می شود.از علائم آن می توان به عرق کردن زیاد،پرخوری، لاغری ولرزش دست هادرحالت افقی اشاره نمود.

فلزات سمی

فلزات سمی در درمقادیر کم برای انسان ها ودیگرموجودات مضر هستند .فلزات سمی که ممکن است درآب ،محلول باشندودربدن انسان تجمع پیدا کنند شامل آرسنیک ،کادمیم،سرب وجیوه هستند .این فلزات به وسیله زنجیره غذایی،تغلیظ شده واز این طریق خطر مهمی برای ارگانیسم های موجود به شمار می روند.

خوشبختانه ،فلزات سمی در اکثر آبهای طبیعی کم وناچیزاست .مشکلات ناشی ازبعضی عناصر سمی به شرح ذیل عبارتند از :

الف)آرسنیک

آرسنیک عنصر سمی است که درآب پیدا می شود وقادر است از عمل آنزیم هاممانعت نمایند وباعث بلوکه شدن آنها می گردد.املاح آن از معده جذب شده واز راه پوست وشش ها نیز قابلیت جذب دارند .از مهمترین اثرات سوء آن می توان به بی اشتهایی ،کم شدن وزن بدن ،اسهال ،به هم خوردگی معده،ناراحتی عصبی و ایجادزخم های کوچک برروی دست وپاها که ممکن است منجر به سرطان شود اشاره نمود.آرسنیک به دلیل شباهتی که با فسفر دارد دربعضی واکنش های بیوشیمیایی که با دخالت فسفرانجام می شود ،ایجادمزاحمت می کند. این اتفاق در تولید ماده انرژی زای حیاتی ادنوزین تری فسفات ATPروی می دهدکه باعث جایگزینی آرسنیک به جای فسفات می شود وatpتولید نمی گردد.آرسنیک درنتیجه مصرف ضدآفات نباتی مثل حشره کش های حاوی آرسنیک ویا از طریق فاضلاب  صنایع دباغی سرامیک سازی و معادن وارد آب می شود.

 ب) سرب

سرب یکی ازعناصرسمی قابل تجمع دربدن است. سرب جایگزین کلسیم دراستخوان می گرددکه ایجاد ناراحتی استخوانی می کند.سرب موجوددراستخوان درمواقع تب میتواندبه سایراعضای بدن مانندسیستم اعصاب مرکزی،دستگاه  گوارش وکلیه زیان وارد نمایند .ازعلایم آن می توان به سردرد ،خستگی تشنج فلج مغزی وعقب مانندگی ذهنی ،یبوست ازدست دادن اشتها کم خونی درد وفلج تدریجی عضلات اشاره کرد حتی بعضی ازمورخین دلیل سقوط امپراتوری روم رامصرف آب حاوی سرب می دانند زیرادرآن زمان فقط طبقات مرفه روم ازآب لوله کشی استفاده می کردند درنتیجه اطفال آنهادرمعرض خطرات سمیت عصبی سرب قرار می گرفتند به علت سربی بودجنس لوله ها )رشدمغزی بسیاری از این اطفال که بعد ها اداره کننده روم بودند کامل نبود ه واجتماع روم مواجه باکمبود رهبران شایسته گردید سرب ازطریق فاضلاب کارخانجات باطری سازی مهمات سازی وغیره وارد آب می گردد.

د)تری هالومتان     

هنگامی که کلر به عنوان گند زدایی کننده در تصفیه آب به کار می رود در اثر ترکیب کلر با موادآلی مثل اسید هیومیک تولید تری هالومتان یاهالوفرمها راسبب می شوندتری هالتون های اصلی عبارتند از:کلروفرم ،برمودی کلرومتان،دی برموکلرومتان ،وبرموفرم شواهدی دردست است که این ترکیبات خاصیت سرطانزایی دارند.

فاکتورهایی موثر درتولیدتری هالومتان عبارتند از:

Ph:افزایش phمحیط های آبی باعث افزایش تولیدآن می شود.

یون برم: حضوراین یون درآب باعث افزایش تری هالتون می گردد.

روش های کاهش تری هالومتان هادرآب های آشامیدنی شامل موارد زیراست:

کاهش غلظت مواد آلی موجوددرآب قبل از گند زدایی آن با کلر

استفاده از گند زداهایی دیگ مثل پرمنگنات پتاسیم،اشعه ماوراء بنفش وازن و غیره در گندزدایی آب.

 د) دترجنت ها

دترجنت ها ممکن است از طریق صنایع ،فعالیت ها های کشاورزی و فاضلاب بهای خانگی وارد آبها شوند.اثرات سوء محیط زیستی دترجنت ها به شرح ذیل می باشند.

اثرسو ء روی آب رودخانه ها

 دترجنت ها قادرند عمل خودپالایی آنها را به تاخیر انداخته و موجب محدودیت هایی در کاهش و حذف مواد آلی شوند.آلکیل سولفات ها سریعا توسط عوامل بیولوزیکی تجزیه می شوند ،بنابراین درآب رودخانه حل شده ومصرف اکسیژن محلول را افزایش می دهند.

2- اثرسوءبرسیستم های تصفیه فاضلاب                                                              

غلظت های زیاد دترجنت درحدود 30ppmاثرات سویی برسیستم تصفیه فاضلاب بیولوژیکی دارد همچنین دترجنت هاروی میزان هوادهی مجددآب اثرمی گذارند. وجوددترجنت ها میزان ته نشینی ذراتیرا که اندازه آنها بیش از25 میکرون باشد،افزایش داده ولیکن میزان ته نشینی ذرات کوچکتر راکاهش می دهد. وجوددترجنت هادرلجن هضم شده از ارزش کودی آن می کاهد زیرا دترجنتهای موجود درآندرتماس مستقیم با بذروریشه گیاهان قرار می گیرد.

3- اثرسوءبرروی آبهای آشامیدنی

چنانچه دترجنت ها درحدکمتر از50 میلی گرم درلیترآب وجودداشته باشند،هیچ گونه تغییرات نامطلوبی درمزه آب ایجاد نمی کنند.احتمالا تغییراتی که دترجنتهادرمزه آب ایجادمی کنند ،مربوط به خوددترجنتها نبوده بلکه صرفا به مواد سازنده یاعطرآنها مربوط می شود.                                                                                                                                                                                               

4-اثرسوءبرآبزیان

چنانچه غلظت دترجنتهادرآب رودخانه از3 میلی گرم درلیترتجاوز نکند،مخاطرات ناشی از آنها بسیارمحدود است.غلظت3/5 ppmدترجنت درماهیانی که حساسیت متوسط دارند،موجب مرگ50 درصدی آنهامی شود. اثرات زیان بخش دترجنتهارویماهی هاصرفا یک عمل فیزیکی است. جذب ومصرف اکسیژن محلول توسط ماهی یک پدیده اسمزی است وکاهش کشش سطحی یک مایع بر میزان عبورجریان از غشای نیمه تراوا اثر           می گذارد.هنگامی که ماهی،آب آلوده به دترجنت را از برونش های خود عبورمیدهد به طور ارادی یاغیرارادی دربالابردن کششی سطحی آب مبارزه وفعالیت می کند. اکسیژن محلول درآب نیز مهم است زیرا وقتی اکسیژن محلول درآب کاهش یابد اثرمواد سمی نسبتا افزایش  می یابد.ودررودخانه های آلوده که میزان اکسیژن  محلول  آن کم است ،غلضت کمی از عوامل فعال سطحی می توانداثرسمی داشته باشند.

5-اثرسوءدرعلم انعقاد سازی   

دترجنتها،کلوئیدهاراکه معمولادارای بار منفی هستند   تثبیت مینما ید دترجنت ها عملا درزلال سازی اب کدر ایجاد مزاحمت می نماید عوامل فعال سطح غلظت حدود 4تا5 میلی گرم درلیتر درعمل لخته سازی دخالت نموده لخته جای ته  نشین شدن به طرف سطح مخزن نشینی به حرکت کرده و شناور میشود ایجاد اختلال وتهنشینی  به درعمل انتقاد علت کمپلس فسفات موجود در مواد متشکه دتر جنتها است کمپلس های  فسفات به سرعت به صورت اردو فسفات هیدرولیتر شده واثر مضر خود را روی عمل لخته سازی اعمات می کند چناچه از الوم به عنوان عامل انعقاد استفاده شود غلظت یک میلی  گرم در لیتر دتر جنت برای ایجاد اختلال در عمل انعقاد و ته نشینی کافی است دراین صورت میزان مصرف ماده منعقد کننده افزایش                                                                                            

6-اثرسو بر روی ابهای زیر زمینی

بدون شک دتر جت نوع س ب ا اکیل نزن سولفات که نسبت به پدیده    تجزیه شدن درمقابل عوامل میکروبی از خود مقاومت نشان میدهد سهم مهمی درالودگی ابهای زیرزمیندارد دتر جنت ها ممکن است بدون اینکه توسط عوامل بیولوزیکی تجزیه شیمیای گردند به مدت 1-3 سال درخاک باقی بمانند و این خطر وجود دارد که دوباره به میزان قابل توجهی حل گردند. ذرات و میکروگانیسمها حتی ملکولهایی که به طور معمول نمی تواند از صافی های خاک عبورنمایند درحضور دترجنت ها قادر  خواهند بود که ازخلل وفرج لایه های متوالی ومختلف خاک عبور نمایند وباعث آلودگی آبهای که درعمق بسیار زیادی نسبت بهسطح زمین قرار دارند گردند.به طور کلی دترجنتها قابلیت نفوذ خاک را تغییرداده وزمینه ساز برای افزایش  قدرت نفوذ سایرآلوده کننده ها خواهند شد.وجود دترجنت ها درچاه آب دلیل بر آلودگی آب توسط فاضلاب است.

 7- تشکیل کف:

عمل دترجنتها توام با سایرمواد موجود درآب باعث پیدایش کف می شود .آبهای دریافت کننده فاضلاب های شهری ویا صنعتی که حاوی مقادیرفراوان دترجنت باشندضمن جریان دراثربرخوردباهرنوع مایع ویا تنگ شدن مجاری عبور ویابه هروسیله دیگری که موجب اختلاط شدیدآب گردد،توده عظیمی ازکف ایجاد می نماید که ارتفاع آن ممکن است به چندین متر برسد.کف های تولیدشده می توانند برای کشتی رانی وقایقرانی مخاطراتی رادربرداشته باشند همچنین احتمال خطر عرق شدن شناگران افزایش می یابد.    

8 –اثرسوءبرروی انسان

ورودمواددترجنت به بدن ازراههای مختلف منجمله آب آلوده،میوه وسبزی های شسته شده بادترجنت که آبکشی لازم نشده باشند،وغیره می تواند مشکلات زیررابه وجودآورد:

-کاهش جذب مواد توسط روده ها

-کاهش قدرت سازندگی وترمیم پوست

-ایجاد اگزمای پوست-اریتمای موضعیوآلرژی پوست

-دناتوره(تغییرشکل پروتئین)شدن پروتئین پوست بدن

امروزه به علت کف کنندگانی زیادوسختی تجزیه به جای آلکیل بنزن سولفاناتabsدرجهان ازآلکیل بنزن سولفانات خطیlas  استفاده می شود lasباگروه آلکیلی خطی جایگزین گروه آلکیلی شاخه دار absدرطیف وسیعی در اروپا مورد استفاده قرار گرفت.این عمل انتقال بیولوژیکی ازدترجنت نوع سخت به نوع نرم نامیده می شود.lasدرمقایسه باabsسریعتر وشدیدترتجزیه می شود.سرعت تجزیه lasباموقعیت گروه فنیلی تحت تأ ثیرقرار

 می گیرد.آلفااولفین سولفوناتهای بدون گروه فنیل نسبت به مواد خام دترجنت از قابلیت تجزیه بیشتر برخودار هستند.aosاز نظر پاک کنندگی بهتراست بنابراین در محصولات خانگی مانند صابونهای مایع،کرم هاوغیره مصرف می شود . لذا به دلیل کاهش خطرات ناشی ازدترجنت ها می توان ازaosکه از لحاظ زیست محیطی قابل قبول تر است دارای مزایای زیر است استفاده نمود:

- قابلیت تجزیه عالی دارد.

- روی ارگانیسم های آبزی اثرات سوء بمراتب ازlasدارد.

- در مدت زمان کوتاهتری (نسبت بهlas)از بین می رود


ز)مواد مغذی

مواد مغذی عناصری هستند که برای رشدوتولید مثل گیاهان وجانوران ضروری است. همچنین گونه های آبزی برای تهیه موادغذایی مواردنیاز وابسته به آب اطراف خود هستند .اگر چه گروه وسیعی از مواد معدنی وعناصر نادررامی توان به عنوان مواد مغذی طبقه بندی کرد اما آن دست از موادی که به بیشترین مقدار از سوی گونه های آبزی به عنوان مواد مغذی مصرف می شوند عبارتند ازکربن،نیتروزن،وفسفر.

نیتروزن

گاز نیتروژن جزءاولیه ومهم اتمسفر زمین وگازی وفوق العاده پایداراست .تحت شرایط انرژی بسیارزیاداین گاز با اکسیژن واکنش می دهدودر اثر این واکنش اکسیدهای نیتروژن به وجود می آیند.اگرچه تعداد کمی از گونه های بیولوژیکی قادرند تا ازت (نیتروژن ) را اکسید نمایند اما نیتروژن در محیط آبی عملا ازمنابع غیر از نیتروژن موجودر اتمسفرتامین می شود.نیتروژن جزیی از پروتئین ها است.همچنین نتیروژن در کلروفیل ها ودر بسیاری از ترکیبات بیولوژیکی دیگر یافت می شود.پس از مرگ گیاهان یا جانوران در اثر تجزیه میکروبی مواد آلی بیچیده به اشکال ساده تر شکسته می شوند.برای مثال پروتین ها تبدیل به   اسیدهای امینه وبعدا امونیاک میشود اگراکسیزن وجود داشته باشد امونیاک به نیتریت وپس از ان به نیترات تبدل میشود بعدا نیترات دوباره دراثر عمل فتوسنتز وارد ساختمان مواد الی زنده شود سایر منابع نیتروژن درسیستم های ابی شامل مدفوع جانوری مواد شیمیای به ویزه ترکیبات شیمیای مضرفشرده به عنوان ر وجریان های تخلیه فاضلاب میباشد نیترورن ممکن است از این منابع مستقیما به داخل جریانهای طبیعی ابی نفوذ نماید ترکیبات نیتروزن میتواند اکسیدشده و توسط باکتری های موجود در خاک تبدیل به نیترات شوند این ترکیبات می توانند دراثر نفوذبه داخل سفره های زیرزمینی راه یابند در داخل سفرههای زیرزمینی  نیتراتهای با ازای بیشتریحرکت می نمایند ابی که دارای غلظت بالای از نیترات ها باشدبالقوه برای شیرخوران وکودکان مضراست باکتری های موجود دردستگاه گوارش می توانند نیترات غذا واب را به نیتریت احیا نمایند سپس نیتریت جذب جریان خون شده  وبرهموگلوبین اثر می کند هموگلوبین دارای آهن دو ظرفیتی است عمل  هموگلوبین حمل اکسیزن به سلولهاست اهن دوظرفیتی موجود دراین فرایند هموگلوبین رااکسیده کرده وانرا به مت هموگلوبین که ماده قهوه ای رنگ وفاقد اثر در فرایند حمل اکسیژن به بافت ها است تبدیل می کند

این واکنش می توان سبب کمبود اکسیزن وگاهی مرگ شود شرایط حاصل از تولید بیش از حدمت هموگلوبین رامت هموگلوبیینا مینامند این بیماری در کودکان کمتراز 6ماه شایع است وسبب میشود که پوست کودک دراثر کمبود اکسیزن به رنگ ابی دراید کودکان مبتلا به این بیماری غالبا دراثر جذ ب نیترات همراه غذا به این عارضه مبتلا می شودند شرایط موجود درمعده کودک مستعد تبدیل نیترات به نتریت است که بعدا به درون خون جذب می شود اکسید اسیون هموگلوبین یک فرایند برگشت پذیر است برای احیا hbfe(ااا) به hbfe  (اا)دو سیستم انزیمی وجوددارند که یکی از این انزیم ها در بدن نوزاد وجود ندارد لذا نوزادان برای ابتلا به بیماری و مسمومیت نیتریت امادگی بیشتری دارند نیتریت حاصل از احیای نیترات توسط باکتری ها دردستگاه گوارش با امین های نوع دوم وسوم ترکیب شده وتشکیل نیتروزآمین را میدهد که یک ماده سرطان زاست

 نیترات از عواملی است که در روش های متداول تصفیه حذف نمیشود روشهای که در حذف نیترات از اب مطرح میباشد عبارتند:

 از انعقاد ولخته سازی

 سبک سازی با اهک

تبادل یون

 اسمز معکوس

 دنیتر یفیکاسیون:

عمل دنیتر یفکاسیون یا شوره زدای بیولوزیکی یک فرایند بی اکسیزن است که توسط باکری های هتروتروف از کربن موجود در ترکیبات الی استفاده می کند وطی دو مرحله انجام می شود این عمل سبب تبدیل نیترات به گاز ازت می شود

فسفر:

فسفر به صورت فسفات در محیطهای آبی یافت میشود.

اشکال متعددی ازفسات وجود دارد که شامل ارتوفسفات ،فسفاتهای متراکم (پیرو،متاوپلی فسفاتها)وترکیبات آلی فسفاتهامیباشند.این ترکیبات ممکن است به شکل محلول ویاجامد باشند،حتی می توانندجزیی ازاجزای تشکیل دهنده بافت های گیاهی یاحیوانی به شمارآیند .فسفاتها مانند نیتروژن ازچرخه های تجزیه وفتوسنتزعبور نمایند.

فسفاتهاجزئی از انواع خاکهاهستندوبه طوروسیعی در کودهای شیمیای برای جایگزینی ویابه عنوان مکمل در زمینهای زراعتی مصرف میشود.همچنین فسفات به عنوان جزیی از فضولات حیوانی ممکن است درمحلهای که فضولات به خاک افزوده میشوندویاسوزانده می شوند ویا سوزانده  میشوند به خاک راه یابند.دراثرشستشوی نواحی زراعی فسفات واردآبهای سطحی می شود.تمایل خاک نسبت به جذب فسفات موجودمحدودشدن حرکت آن درطبیعت خاک وآبهای زیرزمینی می گردد.لیکن به واسطه فرسایش خاک به آبهای سطحی راه می یابد .

 فاضلابهای شهری منبع اصلی دیگری برای ورود فسفات به آبهای سطحی هستند.فسفاتهای پلیمری به نحو گسترده ای درساختمان شوینده ها به کار گرفته میشوند و فسفاتهای آلی اجزای تشکیل دهنده زایدات بدن وبقایای موادغذای هستند.سایر منابع شامل پسابهای صنعتی می باشندکه درآن ترکیبات فسفات برای مقاصدی مانند تصفیه آب در دیگهای بخار مورد استفاده قرار می گیرند.

با این که فسفاتهاموادسمی نیستندوهیچ گونه تهدید مستقیمی رامتوجه انسان نمی کنند ولی این مواد تهدیدغیرمستقیم جدی برای کیفیت آب به شمار می روند. هنگامی که مقدارآن زیادشود،رشدگیاهان آبزی افزایش یافته وموجب کاهش اکسیژن محلول آب وایجاد طعم و بومی کنند.همچنین فسفات می تواند در فرایندهای تصفیه آب ایجاد مزاحمت کنند.فسفات با غلظت های در حدود 0/2میلی گرم برلیتر برای انعقاد کدروت مزاحم است.

پارامترهای بیولوژیکی کیفیت آب

آب را می توان محیطی دانست که در آن هزاران گونه  بیولوژیکی بخشی ویا حتی تمامی دروان حیات خودرا سپری می کنند.ارگانیسم های آبزی از لحاظ اندازه و پیچیدگی ازکوچکترین میکروارگانیسم های تک سلولی تا بزرگترین ماهی هامتنوع هستند.همه اعضای جامعه بیولوژیکی تااندازه ای بر روی کیفیت آب تاثیر گذارند زیراحضور ویاعدم حضورآنهاممکناست دلیل بر ویژگی های منبع آبی باشد.به عنوان مثال کیفیتعمومیآب در نهرهایی که ماهی قزل آلادرآن زندگی می کند انتظار می رودکهاز کیفیت نهرهایی که در آنها گونه های مختلف ماهی قنات دارای اکثیریت اند،بهتر باشد.همچنین به طریق مشابه جمعیت های فراوان جلبکی درآبهای یافت می شود که ازلحاظ موادغذایی غنی ترند.

 زیست شناسان معمولاازیک شاخص تنوع گونه ها به عنوان یک عامل کیفی برای نهرها ودریاچه ها استفاده می نمایند.جریانآبی که دربرگیرنده تعدادزیادی از نهرها و دریاچه هاباتعادل تعداد هرگونه است سیستم سالمی به حساب می آید.براساس غلظت های موادآلاینده مورد استفاده قرار گیرند.

تجزیه وتحلیل آب برای شناختن تمامی عوامل بیماری زا می تواند بسیاروقت گیرواز نظرهزینه بسیارگران قیمت باشد.آزمایش هایی که برروی گونه های خاصی ازعوامل بیماری زا صورت می گیرند،معمولاتنها درصورتی انجام می شودکه دلیل برای تردید درخصوص وجودباکتری های ویژه ای احساس شود.درسایرمواردخلوص آب با استفاده از ارگانیسم های شاخص،کنترل وبررسی می شوند.یک ارگانیسم شاخص ارگانیسمی است که حضورش بیانگر آن است که آلودگی اتفاق افتاده است وعلاوه برآن پیش بینی ماهیت ومیزان آلاینده هاراروشن سازد.شاخص بیماری زایی ایده ال دارای خواص ذیل است:  

- برای همه انواع آبهاقابل استفاده است.

- درنقاطی که عوامل بیماری زا تجمع می نمایند،همیشه حضور دارد.

- درنقاطی که عوامل بیماری زاحاضرنیستند،هرگزوجود ندارد.

- انجام آزمایشات کمی برروی آن بدون تداخل نتایج در اثروجودارگانیسم های دیگرصورت می گیرد.

- برای سلامت کارکنان آزمایشگاه،عامل(شاخص)بیماری زا نباشد.

بیشترعوامل بیماری زایی که منشاآبی دارندازطریق مدفوع به آب راه می یابند.بدین ترتیب هرارگانیسمی که درمجرای روده انسانهامستقرشودومشخصات فوق الذکر را داراباشد،یک ارگانیسم شاخص خوب به شمارمی رود ارگانیسم هایی که به مقدارزیاداین خصوصیات را دارا است،متعلق به گروه کلی فرم مدفوعی هستند.ترکیبی از چندین زنجیره باکتریایی که مهمترین آنهااشریشیاکلی می باشد.منحصرادرمجرای روده حیوانات خونگرمیافت می شودو به مقدارزیاددراثردفع مدفوع این حیوانات به محیط بیرون منتقل می شود.ارگانیسم های کلی فرم مدفوعی بیماری زانبوده ونسبت به اغلب ارگانیسم های بیماری زای دیگرخارج ازبدن جانوردارای طول عمر بیشتری هستند.ازآنجای که سرعت ازبین رفتن ارگانیسم های کلی فرم مدفوعی لگاریتمی است،تعداد ارگانیسم هایزنده می تواند نشانه ای اززمان آغازآلودگی به حساب آید.همچنین گروه های کلی فرم وجود دارند که خارج از مجرای روده حیوانات به تغذیه ونشوونما می پردازند. این قبیل ارگانیسم ها درخاک وبقایای گیاهی به وجودمی آیندومعمولادرآبهای یافت می شوندکه درتماس جدیدبااین موادهستند.ازآنجاکه چرخه های حیات برخی ازعوامل بیماری زاممکن است در برگیرنده فاصله های زمانی مشخص درداخل خاک باشند،این گروه ازکلی فرمهانیز می توانند به عنوان یک شاخص برای عوامل بیماری زا به کار گرفته شوند.  

برای تعیین کیفیت باکتریولوژی آب آشامیدنی می توان ازطریق برداشت نمونه های متوالی که در طول مدت زمان معینی برداشت می شود،استفاده نمود.همان طوری که قبلابه آن اشاره شد،ازگروه کلی فرمبه عنوان شاخص آلودگی آب به مدفوع انسانی استفاده می شود.                                                                                                    دلایل استفاده از کلی فرم روده ای به عنوان شاخص معرف آلودگی آب به فاصلاب انسانی عبارتنداز:                                                                                  الف)تعداد(غلظت):بالا بودن این باکتری در روده،به طوریکه حتی دراثرقیق شدن های مکررهم می توان اطمینان داشت که اگر هرنوع باکتری درنمونه باشد،حتما کلیه فرم روده ای هم وجود دارد (روزانه 100تا 400میلیارد کلی فرم دفع می کند).

ب) مقاومت بالا:کلی فرم روده ای در برابرشرایط نامناسب محیط(دماوphو...) مقاومت بالایی دارد به صورتیکه اگر به خاطرنامساعدبودن محیط کلی فرم روده ای از بین برود می توان مطمئن بود که هیچ نوع ویروس ویا باکتری دیگری نمی تواند درآب وجود داشته باشد.

ج)روش شناسایی:تشخیص این باکتری نسبت به سایرین بسیارساده وارزان است.

د)عدم بیماری زایی:این باکتری می تواند هشداری به احتمال آلودگی آب به باکتری های بیماری زاوفاضلاب انسانی باشد.واحدبیان غلظت این شاخص100mpn/

(بیشترین تعداد باکتری در100 میلی لیترنمونه)می باشد .mpnآب درشرب بایدصفرباشد.

واحدهای مورداستفاده درتصفیه خانه ها:

1-آبگیرها

2-پیش تصفیه

3-هوادهی

4-اختلاط ولخته سازی

5-ته نیشنی

6-فیلتراسیون

7-ضدعفونی

8-جذب سطحی

9-تبادل یونی

10-کنترل خوردگی       

 

 اهداف پیش تصفیه:

1-جلوگیری ازاجرام درشت مثل شن،ماسه وسیلت        

 2-بهینه کردن آب برای واحدهای بعدی                                                   

 3-حذف بعضی از مواد روغن وگریس

روشهای پیش تصفیه:

1-فیزیکی                                                                                          

 2- فیزیکی-شیمیای

تصفیه درمنبع آب:

هدف ازتصفیه درمنبع آب،درآبهای سطحی برای ازبین بردن جلبکهاوگیاهان ریشه دارمی باشد که این مواد در آب مشکلات بو،رنگ،مزه ومشکلات مکانیکی(بستن فیلترها)راایجاد می کنند.

تصفیه مقدماتی شامل:

1-آشغالگیری                                                                                     

 2-پیش ته نیشنی                                                                                        

  3-میکرواسترینر                                                                                      

  4-پیش اکسیداسیون                                                                                     

  5 –تصفیه درمنبع

 

منابع :

1- شیمیی تصویه وپسابهای صنعتی............................ دکتر نظام الدین دانشور

2- آلودگی محیط زیست وآب و خاک وهوا،....................مهندس مجید عرفان منش

3- آلودگی محیط زیست وآب و خاک وهوا ، ...................دکتر مینو دبیری     

   

You are here خدمات ما مقالات آْلايش و پالايش آب آشاميدني